Mickiewicza 52/3, 01-650 Warszawa

Poznaj 5 etapów koła zmiany w terapii > Ars Vitae Terapia Uzależnień

Poznaj 5 etapów koła zmiany w uzależnieniu. Jaka jest rola terapeuty i grupy dla uzależnionych na Twojej drodze.

Jaką rolę może pełnić dobry terapeuta uzależnień po podjęciu decyzji o terapii…5 etapów zmiany w których towarzyszy terapeuta i grupa uzależnień.

Podjęcie decyzji o jakiejkolwiek zmianie w swoim życiu wymaga czasu. Niekiedy nawet niewielkie przeobrażenia otaczającej człowieka rzeczywistości nie są łatwe do zainicjowania i zrealizowania.

Szereg wątpliwości, nierówny rozkład argumentów „za i przeciw” i strach przed nowym sprawiają, że decyzja o wprowadzeniu zmiany jest odwlekana w czasie.

 

Kiedy jest mowa o uzależnieniu od alkoholu, narkotyków czy hazardu sytuacja klaruje się podobnie.

Wiele osób albo nie chce, albo obawia się zapoczątkowania zmian w swoim życiu, a w szczególności jednej, bardzo znaczącej zmiany- próby wyjścia z nałogu i odzyskania swojego utraconego życia. Strach i lęk przed zmianą to naturalne zjawisko. Jednak przy wystarczająco dużej motywacji do zmiany, można się z nimi oswoić i działać pomimo odczuwanych, nie do końca przyjemnych emocji.

Dlatego w przypadku podjęcia decyzji o zaprzestaniu nałogowego picia, brania narkotyków lub gry w hazard, bardzo istotne jest podjęcie terapii uzależnień.

Dzięki dobremu terapeucie uzależnień indywidualnemu lub grupie terapeutycznej dla uzależnionych  osoba uzależniona może doświadczać atmosfery wsparcia, akceptacji i życzliwości, pomagającej w przechodzeniu przez okres zmiany.

Zanim osoba uzależniona utwierdzi się w decyzji o utrzymywaniu abstynencji czy podjęciu terapii uzależnienia, musi wykonać przedtem szereg czynności: rozeznać się w swojej aktualnej sytuacji, dostrzec i rozpoznać problem, poszukać ewentualnych sposobów wprowadzenia zmiany, wykonać pierwsze kroki świadczące o jej rozpoczęciu oraz podtrzymywać podjętą decyzję za pomocą aktywnego działania.

 

Okazuje się zatem, że zmiana nie jest jednorazową sytuacją, wydarzeniem pojawiającym się nagle- to pewien cykl, proces trwający w czasie, zmieniający się i podlegający fluktuacjom.

 

Jeden z modeli zmiany opracowany przez profesorów psychologii zakłada, że proces dokonywania zmiany składa się z pięciu etapów następujących po sobie. Przechodzenie z jednego do drugiego etapu odbywa się stopniowo, wraz ze wzrostem motywacji osoby uzależnionej do leczenia, zmiany swojego trybu życia. Każdy dobry terapeuta uzależnień ma świadomość owego procesu.

Przedstawiają się one następująco:

 

ETAP 1.

PREKONTEMPLACJA przed zmianą

 

Osoba uzależniona będąca na tym etapie podejmowania decyzji o zaprzestaniu picia, brania czy grania nie widzi problemu związanego z jej chorobą. Nie bierze pod uwagę zaprzestania swojego nałogowego zachowania w najbliższym czasie, nie wierzy, że mogłaby cokolwiek zmienić. Konsekwencje nadużywania substancji psychoaktywnych lub nałogowego grania postrzega jako niewielkie, nieznaczące, nieszkodliwe dla niej samej oraz najbliższego otoczenia. Osobie uzależnionej na tym poziomie myślenia o zmianie towarzyszą następujące myśli: „nie widzę problemu, zatem żadnego nie mam”, „nie mam potrzeby nic zmieniać, wszystko jest w porządku”, „nie mam problemu z alkoholem, piję bo lubię”.

 

Obecność terapeuty uzależnień lub grupy terapeutycznej dla uzależnionych  sprzyja szerszemu spojrzeniu na swoją aktualną sytuację, ujrzenia wszelkich jej aspektów, w szczególności tych negatywnych.

Dobry terapeuta uzależnień na tym etapie będzie zadawał pytania skłaniające do refleksji. Refleksje pojawią się także w postaci informacji zwrotnych udzielanych przez grupę. Dzięki temu osoba uzależniona ma szansę dostrzec rzeczy, które były do tej pory wypierane z jej myślenia i postrzegania.

 

 

ETAP 2.

KONTEMPLACJA przed zmiana

 

Na tym etapie osoba uzależniona posiada szereg wątpliwości, co do jej aktualnego życia w nałogowy sposób. Bardzo charakterystyczną dla tego etapu cechą jest wahanie się osoby uzależnionej, zadawanie sobie licznych pytań: „może mam jakiś problem?”, „może powinienem coś zmienić?”, „może dobrze byłoby coś zrobić z moim piciem?”, „może moja żona ma rację, że ostatnio za dużo gram?”.

Osoba uzależniona przeważnie zdaje sobie sprawę, że „coś jest nie tak”, poważnie biorąc pod uwagę decyzję o zaprzestaniu picia i podjęciu leczenia w najbliższym czasie. Robi sobie w głowie bilans zysków i strat przemawiających za i przeciwko zmianie. Często wątpliwościom pojawiającym się w tych momentach towarzyszą podtrzymujące je myśli o wcześniejszych porażkach czy nieudanych próbach.

 

Dobry terapeuta uzależnień na tym etapie będzie pomagał uzależnionemu rozwiać wszelkie wątpliwości, przyjrzeć się obawom, lękom, nieprzyjemnym myślom i emocjom- wspierającą postawą daje przestrzeń na dzielenie się odczuciami.

 Terapeuta uzależnień towarzyszy Tobie w szacowaniu plusów i minusów płynących z podjęcia decyzji lub podtrzymywaniu aktualnego stanu Twojego życia.

 

 ETAP 3.

PRZYGOTOWANIE do zmiany

 

W tym momencie swojej zmiany osoba uzależniona podejmuje decyzję: „to jest ten moment kiedy powinienem coś zmienić”, „muszę coś z tym zrobić, nie chcę tak dalej żyć”, „mam tego dość, potrzebuję zmiany”. Osoba uzależniona przyjmuje postawę gotowości do zmiany swojego dotychczasowego zachowania- nałogowego picia, używania narkotyków czy grania. Planuje dokonać tego w najbliższym czasie, zadaje sobie tylko jeszcze jedno pytanie: „jak?”.

 

Na tym etapie zmiany dobry terapeuta uzależnień lub grupa terapeutyczna dla uzależnionych  towarzyszy Tobie w podejmowanej przez Ciebie decyzji. Motywuje Cię, wspomaga, wspiera, dodaje nadziei. Usuwa wszelkie wątpliwości sprowadzające na ścieżkę ponownych wątpliwości i obniżonej wiary w swoje możliwości dokonania zmiany.

 

Dobry terapeuta uzależnień pomaga Tobie tworzyć strategie radzenia sobie w procesie podjętej decyzji. Wspólnie z Tobą planuje co byłoby pomocne a co szkodliwe w dążeniu do obranego celu. W tym wypadku do trzeźwości.

 

ETAP 4.

DZIAŁANIE – początek zmiany

 

„Zrobię to teraz”, „tak będzie dla mnie najlepiej”, „zerwanie z nałogiem to dobra decyzja, chcę działać”- to typowe myśli osoby uzależnionej pojawiające się na etapie aktywnego działania. W tym momencie osoba uzależniona już zaprzestała szkodliwego zachowania- nie pije, nie bierze narkotyków, nie gra.

Z dnia na dzień zdobywa coraz większe umiejętności radzenia sobie z głodem, ze stresem, wprowadza zmiany w trybie swojego życia na bardziej prozdrowotne. Najczęściej jest to etap, w którym osoba uzależniona zaczyna zauważać pozytywne zmiany w swoim życiu- doświadcza lepszego samopoczucia psychicznego i fizycznego. Relacje z bliskimi zaczynają się polepszać.

 

Terapeuta uzależnień i grupa terapeutyczna dla uzależnionych na tym etapie towarzyszy osobie uzależnionej w procesie aktywnego dokonywania zmian. Wspólnie oceniacie realizację ustalonego planu działania i w razie potrzeby terapeuta uzależnień pomaga w jego modyfikacji, wprowadzaniu elastycznych zmian.

 

ETAP 5.

PODTRZYMYWANIE ZMIANY

 

Na ostatnim, piątym etapie osoba uzależniona nadal wprowadza w życie zachowania mające na celu utrzymywanie abstynencji, podtrzymywanie procesu trzeźwienia.

 

Terapeuta indywidualny oraz grupa dla osób uzależnionych odgrywa tu bardzo ważną rolę. Dzięki swej roli obserwatora i towarzysza, pomaga dostrzec ewentualne zmiany pojawiające się w zachowaniu i myśleniu osoby uzależnionej, mogące być zwiastunem nawrotu uzależnienia.

 

Na tym etapie dobry terapeuta uzależnień nadal wspiera i motywuje do dalszego działania, co okazuje się być bardzo ważnym czynnikiem wzmacniającym skuteczność trzeźwienia.

 

Na każdym etapie zmiany może dojść do nawrotu uzależnienia, ponownego sięgnięcia po alkohol czy narkotyki.

Terapia uzależnień pozwala zapobiegać takim sytuacjom, poprzez wspólne przyglądanie się terapeuty i osoby uzależnionej – jej aktualnej sytuacji, samopoczuciu, myślom i emocjom pojawiającym się na co dzień.

 

Podsumowując, terapia indywidualna uzależnień oraz terapia grupowa uzależnień w odniesieniu do procesu zmiany jaką jest wychodzenie z uzależnienia, pomaga w:

 

  • rozeznaniu się osoby uzależnionej we własnej sytuacji życiowej,
  • pomaga wywoływać i podtrzymywać motywację do zmiany, niezbędną do przechodzenia przez kolejne jej etapy,
  • dostrzeżeniu przez osobę uzależnioną zasobów oraz jej mocnych stron, które posiada, pomagających w walce z uzależnieniem,
  • dynamicznemu rozwojowi samoświadomości i chęci do działania w kierunku zaprzestania picia czy brania, poprzez dostarczanie osobie uzależnionej wiedzy na temat uzależnienia,
  • ustaleniu planu działania oraz jego aktywnym podtrzymywaniu, wprowadzaniu zmian mających na celu polepszenie efektywności jego wykonywania.

 

Terapia uzależnienia to towarzyszenie w procesie zmiany, wsparcie, zrozumienie, empatia i szacunek, ale także profesjonalizm.

 

Na każdym etapie zmiany potrzebne są inne oddziaływania.

Dzięki profesjonalnej wiedzy i posiadanym umiejętnościom, terapeuci uzależnień diagnozują, w jakim etapie znajduje się obecnie pacjent, dostosowując do tego odpowiednie oddziaływania wspomagające proces zmiany.

 

W ARS Vitae Terapia i Leczenie Uzależnień w Warszawie wiemy jak ważna jest rola dobrego terapeuty uzależnień i rola grupy.

Dlatego nasi terapeuci i nasze grupy są przygotowane na towarzyszenie Tobie w procesie zmiany.